Wrzesień 2025 - pobierz nowe wydanie Remedium

Patrycja Guevara-Woźniak

Drodzy Czytelnicy,

W Wasze ręce oddajemy wrześniowe wydanie Remedium. To numer szczególny, bo dotykający tematów, które w ostatnich miesiącach stają się coraz bardziej obecne w przestrzeni publicznej – higieny cyfrowej, kondycji psychicznej dzieci i młodzieży oraz odpowiedzialności dorosłych za tworzenie środowiska sprzyjającego zdrowemu rozwojowi młodych ludzi.

Są dane, które wskazują na to, że blisko połowa szkół w Polsce wprowadziła zakaz korzystania z telefonów komórkowych na swoim terenie. Choć część posłów dąży do uregulowania tej kwestii ustawowo, eksperci zwracają uwagę, że sam zakaz nie wystarczy. Wskazują na konieczność szeroko zakrojonej edukacji – zarówno dzieci i młodzieży, jak i rodziców – dotyczącej higieny cyfrowej. Zwracają również uwagę na brak mechanizmów wspierających nauczycieli w egzekwowaniu takich zakazów. Dane z raportu Fundacji GrowSPACE Edukacja cyfrowa potwierdzają skalę zmian – aż 52 proc. szkół wprowadziło zakaz używania telefonów, a 90 proc. ujęło regulacje w statutach. To pokazuje, jak ważne i powszechne staje się to wyzwanie.

Ale problemy nie ograniczają się tylko do ekranów. Raport Akademii Przyszłości Z jakimi problemami mierzą się uczniowie szkół podstawowych wskazuje na trudności, które mają istotny wpływ na dobrostan dzieci: przebodźcowanie technologiami, kłopoty z koncentracją, trudne relacje z rówieśnikami, niską samoocenę czy brak umiejętności radzenia sobie z emocjami. Choć raport nie wymienia wprost fobii szkolnej, to zarysowane w nim zjawiska mogą prowadzić właśnie do tego zaburzenia. A przecież szkoła powinna być miejscem nie tylko przekazywania wiedzy, ale też kształtowania kompetencji społecznych, budowania relacji i wzmacniania poczucia własnej wartości. Niestety, bywa i tak, że staje się źródłem lęku, mobbingu czy przemocy – czynników, które zwiększają ryzyko trwałych problemów psychicznych.

W tym numerze polecamy także rozmowę Agaty Jabłonowskiej-Turkiewicz z Mileną Markiewicz o programie SOS – polskiej adaptacji amerykańskiego programu Signs of Suicide. To inicjatywa, która przeciwdziała zachowaniom samobójczym wśród dzieci i młodzieży, realizowana przez Pracownię Profilaktyki Młodzieżowej PRO-M, działającą w Instytucie Psychiatrii i Neurologii. Wyróżnia ją rzetelność, potwierdzona badaniami skuteczność i dopasowanie do różnych grup wiekowych. To dowód, że mądrze zaprojektowane programy profilaktyczne mogą realnie zmieniać rzeczywistość.

Co drugi nastolatek boi się agresji ze strony rówieśników. Takie dane przywołuje nasza autorka Maria Engler. Odrzucenie przez rówieśników, przemoc ze strony szkolnych kolegów lub koleżanek, bycie izolowanym, obgadywanym czy wyśmiewanym, to jak widać doświadczenie wielu uczniów. I takie doświadczenia mogą mieć wpływ na całe życie. Zwiększają również ryzyko wystąpienia zaburzeń lękowych i depresyjnych, niskiej samooceny, wycofania z życia społecznego. Dlatego tak istotne jest właściwe interweniowanie, gdy w klasie pojawiają się trudności relacyjne.

Wrzesień to czas powrotów do szkoły – moment, kiedy warto głośno mówić o tym, że zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży jest równie ważne jak ich sukcesy edukacyjne. Milczenie niczego nie rozwiązuje. Edukacja, wsparcie i otwartość – to kierunki, które powinny stać się naszym wspólnym priorytetem. 

Życzę Wam dobrej lektury i refleksji, które – mam nadzieję – przełożą się na konkretne działania w trosce o młode pokolenie.