Zrozumieć ucieczkę
Katarzyna Bocheńska-Włostowska
25 czerwca Fundacja ITAKA – Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych zorganizowała kluczowy webinar pt. „Między swobodą a odpowiedzialnością – jak sprawić, by wakacje nastolatków były bezpieczne?”.
Okres wakacyjny, choć upragniony, niesie ze sobą szereg wyzwań. To czas, gdy młodzi ludzie zyskują więcej swobody, nawiązują nowe znajomości i mają mnóstwo wolnego czasu, często przy mniejszej kontroli dorosłych. Niestety ta zwiększona autonomia bywa mieczem obosiecznym, otwierając drzwi do ryzykownych zachowań – od eksperymentowania z alkoholem, przez niebezpieczne relacje z nieznajomymi, po angażowanie się w ryzykowne formy spędzania czasu. Jak zatem zapewnić im bezpieczeństwo, nie ograniczając jednocześnie ich wolności?
Uczestnicy spotkania zgłębili tematykę:
• Profilaktyki ucieczek oraz procedur postępowania w sytuacji, gdy do takiego zdarzenia dojdzie.
• Rozpoznawania i minimalizowania wakacyjnych zagrożeń dla młodzieży.
• Budowania i wzmacniania relacji z nastolatkiem w okresie jego naturalnej potrzeby autonomii.
• Wspierającej obecności dorosłych – zarówno w roli rodziców, jak i specjalistów.
Podczas spotkania skupiono się na konkretnych działaniach, które mogą zwiększyć bezpieczeństwo psychiczne i fizyczne młodych osób w czasie wakacji, a także wzmocnić ich więź z dorosłymi. Ta więź okazała się kluczowa dla zapobiegania wielu kryzysowym sytuacjom.
Gośćmi webinaru byli:
• Aleksandra Inatowicz-Łubiańska – od 6 lat związana z Fundacją ITAKA, gdzie pracuje w Zespole Poszukiwań i Identyfikacji, wspierając zarówno poszukiwania osób zaginionych, jak i ich rodziny. Doświadczenie w pracy z młodzieżą z zaburzeniami psychicznymi zdobyła zarówno w Polsce, jak i w Wielkiej Brytanii.
• Dastin Suski – wiceprezes Zarządu Fundacji Oparcia Społecznego Aleksandry „FOSA” oraz kierownik Środowiskowego Domu Samopomocy „Młodzieżowy Szopen” dla dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi. Jest psychologiem i psychoterapeutą terapii systemowej (WTTS terapii systemowej rodzin) Otwartego Dialogu.
Webinar poprowadziła Patrycja Zbytniewska – Prezeska Fundacji LPP, która działa na rzecz promocji zdrowia psychicznego, wspierania osób chorych, zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz dzieci i młodzieży znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej. Jest również Liderką ds. zrównoważonego raportowania i relacji z otoczeniem społecznym w LPP.
W interesującej wymianie zdań i doświadczeń uczestnicy mogli usłyszeć, że:
• Czas wakacji niekoniecznie musimy traktować jako moment wzmożonych ucieczek z domu. W trakcie roku szkolnego też sporo młodych ludzi oddala się z domu w sposób planowany i pod wpływem silnych emocji.
• Relacje z dziećmi stanowią klucz do sukcesu wychowawczego, ale też pozwalają nam lepiej znaleźć drogę do wspólnych rozwiązań, kiedy nastąpi dzień kryzysu.
• Jako dorośli jesteśmy odpowiedzialni za nasze dzieci i nie możemy bagatelizować żadnych zmian, które pojawiają się w życiu naszego dziecka. Takie zachowania i sytuacje powinny uruchomić w nas czujność.
• Nie możemy być rodzicami spolegliwymi, pozwalającymi dzieciom zachłysnąć się wolnością.
• Zadaniem rodziców jest stawianie granic. Dzięki nim dziecko zna reguły i ma poczucie kontroli rodzicielskiej, która powinna budować harmonię i poczucie bezpieczeństwa.
• Nie możemy przyzwyczajać się do problemów dziecka.
• Dając swobodę dziecku, dostosowujemy ją do wieku i potrzeb dziecka.
• Aby ograniczyć ryzykowne zachowania należy zadbać o to, by obie strony, czyli dziecko i rodzice, angażowali się w relacje i działania rodzinne.
• Nie możemy pozwolić dziecku na odcinanie się od nas, np. pozwalając mu na zamykanie się w pokoju i brak kontroli z naszej strony.
• Jako rodzice musimy być czujni i umiejący rozwiązywać swoje problemy. Dobrostan rodziców jest tak samo ważny jak dobrostan dziecka.
Puentą tych wskazówek może być myśl, że ucieczka dla nastolatka to też trudna sytuacja. Musi bowiem wziąć odpowiedzialność za swój los, miejsce do spania, jedzenie i bezpieczeństwo. Otwartość w kontaktach, podkreślanie, że zależy nam na naszym dziecku, może znacząco ograniczyć ryzykowne zachowania w postaci zaginięć młodych ludzi. A nie jest ich tak mało, bo około 2 tys. rocznie.